fa مقایسه دهانشویه بابونه و عسل بر شدت استوماتیت بیماران تحت پرتودرمانی سر و گردن پژوهشي Research <p align="justify"> <strong> مقدمه: </strong>شایع­ترین عارضه پرتودرمانی سر و گردن، استوماتیت است که با کمک دهان­شویه می­توان شدّت آن را کاهش داد. در این مطالعه تأثیر دو دهان­شویه عسل و گیاه بابونه بر شدّت استوماتیت ناشی از پرتودرمانی سر و گردن با یکدیگر مقایسه شده است. </p><p align="justify"> <strong> مواد و روش­ها: </strong>مطالعه حاضر یک کارآزمایی بالینی یک­سو کور بود. نمونه­های مورد مطالعه، 105 نفر از بیماران با پرتودرمانی سر و گردن مراجعه‌کننده به بخش پرتودرمانی بیمارستان شفای کرمان در سال 1389 بودند. این بیماران با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده و مستمر انتخاب و به طور تصادفی به سه گروه تقسیم شدند. گروه اول، 3 سی‌سی قطره گیاه بابونه را پس از مسواک زدن غرغره می­کردند؛ گروه دریافت­کننده عسل، 20 سی­سی عسل را غرغره می­کردند و گروه سوم، دهان­شویه معمول بخش (آب)، را در روزهای اول، هفتم و چهاردهم دریافت می­کردند و مدت مداخله 14 روز بود. با کمک چک لیست استاندارد سازمان جهانی بهداشت، دهان بیماران از نظر استوماتیت بررسی ‌شد. و در نهایت داده‌ها با کمک آزمون‌های آماری تست دقیق فیشر، آزمون من‌ویتنی‌یو، فریدمن و کای دو مورد تجزیه و تحلیل قرارگرفت. </p><p align="justify"> <strong> یافته­ها: </strong>شدّت استوماتیت در روزهای اول، هفتم و چهاردهم در گروه دریافت­کننده دهان­شویه آب با یکدیگر اختلاف معنی­دار آماری داشت (0.001= P ). همچنین شدّت استوماتیت در روز هفتم و چهاردهم بین سه گروه دریافت­کننده دهان­شویه ماتریکا، عسل و آب، دارای اختلاف آماری معنی­داری بود (0.001= P ). استوماتیت در روز اول بین سه گروه اختلاف معنی­داری را نشان نداد (0.054= P ). اما شدّت استوماتیت در سه گروه در روز هفتم و چهاردهم با هم اختلاف معنی­داری داشت (0.001 >P ). </p><p align="justify"> <strong> نتیجه­گیری: </strong>مصرف دهان­شویه بابونه و عسل در بخش­های پرتودرمانی می­تواند شدّت استوماتیت را کاهش دهد. بنابراین توصیه می­شود، جهت پیشگیری و کاهش شدّت استوماتیت از این دهان­شویه­ها در بخش­های پرتودرمانی استفاده شود. </p><p align="justify">  </p> <p align="justify"> <strong> Introduction </strong><strong>: </strong>The most common complication of radiotherapy for head and neck cancer is stomatitis which can be reduced by mouthwash . The study has been done "to Compare between honey and chamomile mouthwashs in reducing the severity of stomatitis induced by radiotherapy head and neck". </p><p align="justify"> <strong> Methods: </strong>The present study is a clinical trial and single blind research. The sample of 105 patients with head and neck radiation therapy referred to Shafa hospital in Kerman during 2011were selected . The subjects were divided into 3 groups: first Chamomile group (N=40) gurgled with 3cc Matrices mouthwash , the second group gurgled a solution containing 20cc diluted honey and the third group routine oral mouth wash (water). Subjects were assessed with WHO grading scale. Results entailing categorical and continuous variables were analyzed by analysis of fisher exact test, X2, Mann-Whitney U test as appropriate. </p><p align="justify"> <strong> Results : </strong>Stomatitis on the first, seventh and fourteenth days in the group receiving water showed statistically a significant difference</p><p align="justify"> (P= 0/001). Also stomatitis on seventh and fourteenth days of the three groups that received Matrica mouth, honey and water showed a significant difference (P = 0/001). Stomatitis on the first day of the three groups showed no significant difference (P = 0/054), but on the seventh and fourteenth days intensity stomatitis of the three groups differed significantly (P <0/001). </p><p align="justify"> <strong> Conclusion: </strong>The study indicats that<strong> </strong>Matrica & honey mouth washing is able to reduce and treat the ulcer stomatitis in radiotherapy wards<strong>.</strong> </p><p align="justify"><strong></strong></p><p align="justify">  </p> استوماتیت, پرتودرمانی سر و گردن, دهانشویه, گیاه بابونه, عسل Stomatitis, Head and neck radiotherapy, Mouthwash, Chamomile, Honey. 429 440 http://cmja.arakmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-118-1&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Bahramnezhad فاطمه بهرام نژاد bahramnezhad@razi.tums.ac.ir 10031947532846003561 10031947532846003561 Yes Tehran University of Medical Sciencs دانشگاه علوم پزشکی تهران Shiva sadat Bassampour شیواسادات بصام پور Bassampour@tums.ac.ir 10031947532846003562 10031947532846003562 No Tehran University of Medical Sciencs دانشگاه علوم پزشکی تهران Mohammad Hasan Lari zadeh محمد حسن لاری زاده Larizad_MH@yahoo.com 10031947532846003563 10031947532846003563 No Kerman University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی کرمان Eisa Mohammadi عیسی محمدی Mohamade@Modares.ac.ir 10031947532846003564 10031947532846003564 No Dept. of Nursing, School of Medical Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran دانشگاه تربیت مدرس Hamid Haghani حمید حقانی haghani511@yahoo.com 10031947532846003565 10031947532846003565 No Tehran University of Medical Sciencs دانشگاه علوم پزشکی تهران Mahboobeh Yari محبوبه یاری Yari.M.gmail.com 10031947532846003566 10031947532846003566 No Kerman University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی کرمان