fa تأثیر عصارۀ هیدروالکلی میوۀ بنۀ کوهی (Pistacia atlantica) بر تشکیل هموگلوبین گلیکوزیله‌شده (HbA1c) در نمونۀ‌ خون انسانی در شرایط آزمایشگاهی گیاهان دارویی Medicinal Plants پژوهشي Research <span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA"><span style="color:black">ﻣﻘﺪﻣﻪ</span></span><span lang="AR-SA" style="letter-spacing:-.1pt">:</span></b><b> </b><span lang="FA">تشکیل هموگلوبین گلیکوزیله&rlm;شده (</span><span dir="LTR">HbA1c</span><span lang="FA">) یکی از شاخص‌های مهم کنترل طولانی‌مدت قند خون و پیشرفت عوارض دیابت محسوب می‌شود. مطالعۀ حاضر با هدف بررسی اثر عصارۀ هیدروالکلی میوۀ بنۀ کوهی (</span><i><span dir="LTR">Pistacia atlantica</span></i><span lang="FA">) بر میزان تشکیل </span><span dir="LTR">HbA1c</span> <span lang="FA">در نمونۀ‌ خون انسانی در شرایط آزمایشگاهی انجام شد.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA"><span style="letter-spacing:-.15pt">مواد و روش &rlm;ها:</span></span></b><b> </b><span lang="FA"><span style="letter-spacing:-.15pt">در این مطالعۀ برون‌تنی، نمونه‌های خون انسانی در معرض گلوکز با غلظت‌های 20 و 40 میلی‌مولار قرار گرفته و با <a name="_Hlk217250961">غلظت‌های 1/0، 5/0 و 1 گرم بر دسی‌لیتر </a>عصارۀ هیدروالکلی میوۀ بنۀ کوهی تیمار شدند. میزان </span></span><span dir="LTR"><span style="letter-spacing:-.15pt">HbA1c</span></span> <span lang="FA"><span style="letter-spacing:-.15pt">گروه‌ها پس از 7 و 14 روز انکوباسیون با استفاده از روش کلرمتریک اندازه‌گیری و نتایج با گروه کنترل مثبت مقایسه شد. تحلیل آماری داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس یک‌طرفه و تست تعقیبی توکی انجام شد و سطح معنا‌داری 05/0></span></span><span dir="LTR"><span style="letter-spacing:-.15pt">P</span></span><span style="letter-spacing:-.15pt"> در نظر گرفته شد.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">یافته‌ها:</span></b><span lang="FA"> نتایج نشان داد که تیمار نمونه‌های خون انسانی با عصارۀ هیدروالکلی بنۀ کوهی در شرایط هایپرگلیسمیک با غلظت‌های 20 و 40 میلی‌مولار گلوکز موجب کاهش آماری معنادار میزان </span><span dir="LTR">HbA1c</span> <span lang="FA">نسبت به گروه کنترل مثبت شد (05/0></span><span dir="LTR">P</span><span lang="FA">). این کاهش در هر دو زمان انکوباسیون مشاهده شد، به‌گونه‌ای که شدت اثر مهاری عصاره در روز چهاردهم نسبت به روز هفتم افزایش یافت. بیشترین کاهش </span><span dir="LTR">HbA1c</span> <span lang="FA">در تمامی شرایط مطالعه مربوط به غلظت 1/0 گرم بر دسی‌لیتر عصاره بود، درحالی‌که در غلظت‌های بالاتر، میزان کاهش </span><span dir="LTR">HbA1c</span> <span lang="FA">کمتر شده و در برخی شرایط افزایش نسبی </span><span dir="LTR">HbA1c</span> <span lang="FA">نسبت به کنترل مثبت مشاهده شد. </span><span lang="AR-SA">نتایج به‌طور کلی نشان داد که اثر عصارۀ هیدروالکلی بنۀ کوهی بر مهار تشکیل هموگلوبین گلیکوزیله وابسته به دوز و زمان است</span><span dir="LTR">.</span><span lang="FA" style="font-family:Mitra"></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">نتیجه‌گیری:</span></b><span lang="FA"> یافته‌های این مطالعه نشان داد که عصارۀ هیدروالکلی میوۀ بنۀ کوهی دارای پتانسیل مهار تشکیل </span><span dir="LTR">HbA1c</span> <span lang="FA">در شرایط آزمایشگاهی است و می‌تواند از طریق کاهش فرایند گلیکاسیون غیرآنزیمی، نقش بالقوه‌ای در پیشگیری یا تعدیل عوارض مرتبط با دیابت ایفا کند. بااین&rlm;حال، انجام مطالعات بیشتر برای بررسی اثرات بالینی این عصاره ضروری به نظر می‌رسد.</span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:95%"><b><span lang="EN"><span style="line-height:95%">Introduction:</span></span></b><b> </b><span style="line-height:95%">Glycated hemoglobin (HbA1c) is considered one of the most important indicators for long-term glycemic control and progression of diabetic complications. The present study aimed to investigate the effect of the hydroalcoholic extract of <i>Pistacia atlantica</i> fruit on HbA1c formation in human blood samples under <i>in vitro</i> conditions.</span></span><br> <b>Methods:</b> In this <i>in vitro</i> study, human blood samples were exposed to glucose concentrations of 20 and 40 mM and treated with different concentrations (0.1, 0.5, and 1 g/dL) of the hydroalcoholic extract of <i>Pistacia atlantica</i> fruit. HbA1c levels were measured after 7 and 14 days of incubation using a colorimetric method, and the results were compared with those of the positive control group. Statistical analysis was <span style="line-height:95%"><span style="line-height:95%">performed using one-way analysis of variance (ANOVA) followed by Tukey&rsquo;s post hoc test, with a significance level set at P<0.05.</span></span><br> <span style="line-height:95%"><strong><span style="line-height:95%">Results:</span></strong> <span style="line-height:95%">The results demonstrated that treatment of human blood samples with the hydroalcoholic extract of <i>Pistacia atlantica</i> under hyperglycemic conditions (20 and 40 mM glucose) led to a statistically significant reduction in HbA1c levels compared with the positive control group (P<0.05). This reduction was observed at both incubation time points, with a more pronounced inhibitory effect on day 14 compared to day 7. The greatest decrease in HbA1c was consistently observed at the extract concentration of 0.1 g/dL across all experimental conditions. In contrast, higher extract concentrations exhibited a reduced inhibitory effect, and in some conditions, a relative increase in HbA1c levels compared to the positive control was observed. Overall, the findings of this study indicated that the inhibitory effect of the hydroalcoholic extract of <i>Pistacia atlantica</i> on HbA1c formation was dependent on both dose and incubation time.</span></span><br> <b><span style="letter-spacing:-.15pt">Conclusion:</span></b><span style="letter-spacing:-.15pt"> The findings of the present work indicated that the hydroalcoholic extract of <i>Pistacia atlantica</i> fruit possessed the potential to inhibit HbA1c formation under <i>in vitro</i> conditions and could exert a role in the prevention or attenuation of diabetes-related complications through the suppression of non-enzymatic glycation. However, further studies are required to clarify the clinical relevance of these effects.</span></span></span><br> &nbsp; بنه کوهی, برون‌تنی, گلیکاسیون, عصاره‌ گیاهی, هموگلوبین گلیکوزیله Glycation, Glycated Hemoglobin (HbA1c), In Vitro, Plant Extract, Pistacia atlantica 311 321 http://cmja.arakmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1376-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyyedeh Maryam Zamanian Dehkordi سیده مریم زمانیان دهکردی maryamzamanian97@gmail.com 100319475328460020203 0009-0001-7993-3924 No Doctor of Veterinary Medicine, Department of Clinical Sciences, Faculty of Veterinary Medicine, Islamic Azad University of Shahrekord, Shahrekord, Iran گروه علوم درمانگاهی، دانشکدۀ دامپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد، شهرکرد، ایران Mohammad Zavarshani محمد زوارشانی dr_m_zavarshani@yahoo.com 100319475328460020204 0009-0003-1672-2940 No PhD in Bacteriology, Department of Microbiology, Pasteur Institute of Iran, Tehran, Iran دکتری تخصصی باکتری‌شناسی، گروه میکروب‌شناسی، انستیتو پاستور ایران، تهران، ایران. Mohsen Jafarian Dehkordi محسن جعفریان دهکردی mjafariand@yahoo.com 100319475328460020205 100319475328460020205 Yes Associate Professor, Department of Clinical Sciences, Faculty of Veterinary Medicine, Islamic Azad University of Shahrekord, Shahrekord, Iran دانشیار،گروه علوم درمانگاهی، دانشکدۀ دامپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد، شهرکرد، ایران. Mohsen Asgari محسن عسگری mohsena3gari@gmail.com 100319475328460020206 100319475328460020206 No BSc in Genetics, Department of Biology, Faculty of Basic Sciences, Islamic Azad University, Shahrekord Branch, Shahrekord, Iran گروه زیست‌شناسی، دانشکدۀ علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد، شهرکرد، ایران. Maryam Zavarshani مریم زوارشانی mrymz7161@gmail.com 100319475328460020207 100319475328460020207 No PhD student in Microbiology, Department of Biology, Faculty of Basic Sciences, Islamic Azad University, Shahrekord Branch, Shahrekord, Iran گروه زیست‌شناسی، دانشکدۀ علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد، شهرکرد، ایران.