Complementary Medicine Journal

fa مروری بر استراتژی‌های مبتنی بر طب گیاهی در درمان سرطان پستان A Review of Herbal Medicine-Based Strategies for Breast Cancer Treatment گیاهان دارویی Medicinal Plants مروری Review Paper مقدمه: سرطان پستان یکی از شایع‌ترین و پیچیده‌ترین سرطان‌ها در میان زنان در سراسر جهان است و به دلیل ناهمگونی مولکولی و جهش‌های ژنتیکی متعدد، مسیرهای بیولوژیکی متنوعی را درگیر می‌کند. اگرچه روش‌های درمانی رایج مانند جراحی، شیمی‌درمانی و پرتودرمانی در کنترل بیماری مؤثر هستند، اما اغلب با عوارض جانبی قابل توجهی همراه‌اند. در سال‌های اخیر توجه زیادی به استفاده از گیاهان دارویی و ترکیبات زیست‌فعال مشتق از آن‌ها به‌عنوان بخشی از پزشکی مکمل و جایگزین جلب شده است. این ترکیبات به دلیل سمیت کمتر، دسترسی آسان و هزینه پایین‌تر، می‌توانند به عنوان گزینه‌ای مکمل در مدیریت سرطان پستان مورد توجه قرار گیرند. روش کار: این مطالعه به‌صورت مرور جامع منابع علمی انجام شد. برای این منظور جستجوی نظام‌مندی در پایگاه‌های داده Scopus، PubMed، Web of Science و Google Scholar برای مقالات منتشرشده بین سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۶ انجام گرفت. جستجو با استفاده از کلیدواژه‌هایی مانند «سرطان پستان»، «گیاهان دارویی»، «طب گیاهی» و «متابولیت‌های ثانویه» صورت گرفت. پس از حذف مقالات تکراری و غیرمرتبط و بررسی اعتبار مجلات، در نهایت 66 مقاله مرتبط انتخاب و مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج مطالعات نشان داد که بسیاری از ترکیبات زیست‌فعال گیاهی از جمله آلکالوئیدها، فلاونوئیدها، کومارین‌ها، ترپنوئیدها و فیتواستروژن‌ها دارای فعالیت‌های ضدسرطانی قابل توجهی هستند. این ترکیبات از طریق مکانیسم‌هایی مانند القای آپوپتوز، مهار چرخه سلولی، کاهش استرس اکسیداتیو، تعدیل سیستم ایمنی و مهار مسیرهای سیگنال‌دهی مرتبط با تکثیر سلول‌های سرطانی عمل می‌کنند. همچنین گیاهان دارویی مختلفی از جمله Ganoderma lucidum، Scutellaria baicalensis، Urtica dioica و Salvia officinalis اثرات ضد تکثیری و ضدتوموری در مطالعات آزمایشگاهی نشان داده‌اند. علاوه بر این، ترکیب درمان‌های گیاهی با شیمی‌درمانی می‌تواند اثربخشی درمان را افزایش داده و عوارض جانبی داروهای شیمیایی را کاهش دهد. نتیجه‌گیری: بر اساس شواهد موجود، گیاهان دارویی و متابولیت‌های ثانویه آن‌ها پتانسیل قابل توجهی در پیشگیری و درمان مکمل سرطان پستان دارند. این ترکیبات می‌توانند با هدف قرار دادن مسیرهای مولکولی مختلف، رشد و تکثیر سلول‌های سرطانی را مهار کنند و کیفیت زندگی بیماران را بهبود بخشند. با این حال، برای تأیید اثربخشی و ایمنی این ترکیبات در کاربردهای بالینی، انجام مطالعات آزمایشگاهی و کارآزمایی‌های بالینی گسترده‌تر ضروری است.   Introduction: Breast cancer is one of the most prevalent and complex malignancies among women worldwide. Its molecular heterogeneity and multiple genetic mutations influence a wide range of biological pathways. Although conventional treatments such as surgery, chemotherapy, and radiotherapy are effective, they are often associated with significant adverse effects. In recent years, increasing attention has been directed toward medicinal plants and plant‑derived bioactive compounds as part of complementary and alternative medicine for breast cancer management. Methods: This study was conducted as a comprehensive literature review. A systematic search was performed in Scopus, PubMed, Web of Science, and Google Scholar for articles published between 2002 and 2026. The search used keywords such as “breast cancer,” “medicinal plants,” “herbal medicine,” and “secondary metabolites.” After removing duplicate and irrelevant studies and evaluating journal credibility, a total of 66 relevant articles were selected for detailed analysis. Results: The findings indicate that various plant‑derived bioactive compounds, including alkaloids, flavonoids, coumarins, terpenoids, and phytoestrogens, exhibit significant anticancer activities. These compounds act through multiple mechanisms such as induction of apoptosis, cell‑cycle arrest, immune modulation, reduction of oxidative stress, and inhibition of cancer‑related signaling pathways. Several medicinal plants, including Ganoderma lucidum, Scutellaria baicalensis, Urtica dioica, and Salvia officinalis, have demonstrated antiproliferative and antitumor effects in experimental studies. Furthermore, combining herbal therapies with conventional chemotherapy may enhance therapeutic efficacy while reducing drug‑related side effects.   سرطان پستان, روش‌های درمانی, داروهای گیاهی, پزشکی مکمل و جایگزین, گیاه‌درمانی Breast cancer, medicinal plants, secondary metabolites, complementary and alternative medicine, phytotherapy. 0 0 http://cmja.arakmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1410-1&slc_lang=fa&sid=1 Mansoore Hosseini-Koupaei منصوره حسینی کوپایی mansoorehosainy@yahoo.com 100319475328460020494 100319475328460020494 No Department of Biology, Faculty of Science, Naghshejahan Higher Education Institute, Isfahan, Iran گروه زیست‌ شناسی، دانشکدۀ علوم پایه، موسسۀ آموزش عالی نقش جهان، اصفهان، ایران. محمدی فارسانی Mohamadi Farsani فرزانه محمدی فارسانی f.mohamadi@naghshejahan.ac.ir 100319475328460020495 100319475328460020495 Yes Department of Chemical Engineering, Faculty of Science, Naghshejahan Higher Education Institute, Isfahan, Iran گروه مهندسی شیمی، دانشکدۀ علوم پایه، موسسۀ آموزش عالی نقش جهان، اصفهان، ایران. Negar SattariJahani نگار ستاری جهانی negarsattari.nsj@gmail.com 100319475328460020496 100319475328460020496 No Department of Chemical Engineering, Faculty of Science, Naghshejahan Higher Education Institute, Isfahan, Iran گروه مهندسی شیمی، دانشکدۀ علوم پایه، موسسۀ آموزش عالی نقش جهان، اصفهان، ایران. Shabnam Abbasi شبنم عباسی sh.abbasi@cfu.ac.ir 100319475328460020497 100319475328460020497 No Department of Biology Education, Farhangian University, Tehran, Iran گروه آموزش زیست‌شناسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.