fa مروری گذرا بر آرا و نظریات رازی، ابن سینا و جرجانی در باب باروری و ناباروری سایر موارد Other cases پژوهشي Research <p align="justify"> <strong> مقدمه: </strong>نازایی یکی از مشکلات مهم بهداشتی - درمانی جامعه است و حدود 15-10% زوجین در سنین باروری از این معضل رنج می­­برند. بسته به علل نازایی، روش­های تشخیصی و درمانی م تفاوتی برای آن و جود دارد <strong>. </strong>هدف از مطالعه حاضر، بررسی نظریات اندیشمندان ایران ی مسلمان شامل رازی، ابن سینا و جرجانی در زمینه باروری و ناباروری و تطابق آن با علم جدید است. </p><p align="justify"> <strong> مواد و روش </strong><strong></strong><strong>ها </strong>: در این مقاله سعی شده است از طریق دسترسی به منابع معتبر در قالب یک مقاله توصیفی، نظریات اندیشمندان ایرانی مسلمان در زمینه نازایی مورد بررسی واقع شود و با علم پزشکی امروز مقایسه گردد. جهت این کار با استفاده از کلیدواژه­های مناسب و جست و جوی الکترونیکی و دستی در بانک های اطلاعاتی معتبر، اطلاعات گردآوری شده و به هدف محوری پژوهش پرداخته شده است. </p><p align="justify"> <strong> یافته­ها </strong>: بر اساس بررسی متون مورد مطالعه دلایل عمده ناباروری در تالیفات و نظریات اندیشمندان ایران اسلامی عبارت بودند از: مشکلات مربوط به رحم، آماس رحم، جابه­جایی رحم، عفونت­ها، مجاری منی و لوله­های رحمی، علل روحی و روانی و غیره. همچنین راه کارهای پیشگیری و درمان­های تجویزی نازایی تا حدود زیادی با موازین پزشکی نوین هم­خوانی داشته است. </p><p align="justify"> <strong> نتیجه­گیری </strong>: بسیاری از روش­های درمانی نازایی از نظر اندیشمندان ایرانی با علم پزشکی امروز هم­خوانی دارد که نشان­دهنده پشتوانه علمی غنی تاریخ پزشکی اسلامی- ایرانی است. </p> <p align="justify"> <strong> Introduction </strong>: Infertility is a serious health problem in approximately 10-15% of couples in reproductive ages suffering from this problem. Depending on the cause of infertility, there are a variety of diagnostic and therapeutic views. The aim of this study was to determine the scientific views of Islamic-Iranian physicians (Rhazes, Ibn sina and Jorjani) on infertility comparing with modern medicine. </p><p align="justify">  <strong>Methods: </strong>In this paper through access to reliable sources in the form of descriptive articles, the scientific Islamic-Iranian views on fertility and infertility were compared with those of modern medicine. Data was collected with appropriate keywords using electronic and manual reliable resources and the central research goal was to give a comparative illustration about infertility in the past and modern medicine. </p><p align="justify"> <strong> Results </strong>: According to review literature based on perspective of Islamic-Iranian medicine, the main reason of infertility includs complication of uterus, uterous hypertrophy, uterous decoleman, infections, tuble semen, fallopian tuble, psychologhic factors and so on. Moreover Islamic-Iranian ways for prevention of fertility and treatment of infertility consistent with those of modern medicine. </p><p align="justify"> <strong> Conclusion </strong>: There are a lot of Iranian Islamic views on infertility which are in acordance with modern medicine, this support the scientific importance of Islamic-Iranian medical history which is a subject to be investigated by modern medicine. </p> ابن سینا, جرجانی, ناباروری, تاریخ پزشکی, رازی. Avicenna, Jorjani, Infertility, Medical history, Rhazes. 504 515 http://cmja.arakmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-44-1&slc_lang=fa&sid=1 Majid Ramezani مجید رمضانی 10031947532846003726 10031947532846003726 No Associate professor, Endocrine & Metabolism Specialist, Department of Internal Medicine, Baghiatallah University ofMedical Sciences , Tehran /Iran. دانشیار، فوق تخصص غدد و متابولیسم، گروه بیماریهای داخلی، دانشگاه علوم پزشکی بقیه ا... ، تهران. ایران Saied Ashtiyani سعید چنگیزی آشتیانی ashtiyani@sums.ac.ir 10031947532846003727 10031947532846003727 Yes Associate Professor, Department of Physiology, Faculty of Medicine, Arak University of Medical Sciences, Arak/ Iran. دانشیار فیزیولوژی انسانی، دانشکده پیراپزشکی- دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک.ایران، Mohsen Shamsi محسن شمسی 10031947532846003728 10031947532846003728 No Assistant Professor in Health Education and health Promotion, Faculty of Health, Departman of Health, ArakUniversity of Medical Sciences, Arak/ Iran. استادیار آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک. ایران Soheila Taheri سهیلا طاهری 10031947532846003729 10031947532846003729 No ArakUniversity of Medical Sciences, Arak/ Iran. دانشگاه علوم پزشکی اراک