fa بررسی فراوانی استفاده از طبّ مکمّل و جایگزین در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 مراجعه کننده به درمانگاه غدد بیمارستان ولایت قزوین، در سال 1391 پژوهشي Research <p align="justify">  طبّ مکمّل و جایگزین توجّه بسیاری از بیماران به ویژه بیماران مزمن را به خود جلب کرده است. با توجّه به شیوع بالای دیابت در کشور ما، مطالعه حاضر جهت بررسی میزان فراوانی استفاده از طبّ مکمّل به وسیله این بیماران و کسب اطلاعات در خصوص ابعاد گوناگون آن طراحی شد. </p><p align="justify">  افراد مورد مطالعه از میان بیماران مبتلا به دیابت نوع 2، که به درمانگاه غدد بیمارستان ولایت قزوین در سال 1391 مراجعه کرده بودند، انتخاب شدند. جمعاً 197 بیمار مورد بررسی قرار گرفتند و علاوه بر خصوصیات دموگرافیک آنان، سؤالاتی درباره استفاده از روش­های درمانی مختلف، چگونگی آشنایی، میزان رضایت، اطلاع به پزشک معالج و هزینه تحمیل­شده از آن­ها پرسیده شد. آخرین FBS و HbA₁C بیماران نیز ثبت گردید و اطلاعات گردآوری­شده مورد تحلیل آماری قرار گرفت. </p><p align="justify">  نتایج نشان داد 78.2 درصد بیماران حداقل یک بار از طبّ مکمّل استفاده کرده بودند. شایع­ترین روش­های مورد استفاده به ترتیب شیوع، شامل رژیم غذایی خاص ( 29.4%)، داروهای گیاهی عرضه­شده در عطاری­ها ( 25.4% )، اپیوئیدها ( 23.9% )، داروهای گیاهی عرضه­شده در داروخانه­ها ( 21.3% ) و دعادرمانی ( 13.7% ) بود. فقط 23% بیماران، استفاده از طبّ مکمّل را به پزشک معالج خود اطلاع داده بودند. </p><p align="justify">  پس می­توان نتیجه گرفت بسیاری از بیماران دیابتی بدون اطلاع پزشک معالج خود از طبّ مکمّل و جایگزین استفاده می­کنند. پزشکان باید این احتمال را در ذهن داشته باشند و در این خصوص از بیماران خود پرسش کنند. اطلاع­رسانی مناسب در خصوص فواید و خطرات این­گونه درمان­ها و به ویژه لزوم عدم قطع داروهایی که در طبّ کلاسیک تجویز می­گردند، باید مد نظر قرار گیرد. </p> <p align="justify">  Complementary alternative medicine has been noticed by many patients, particularly with chronic disease such as diabetes mellitus. Present study was conducted to estimate frequency of use of complementary alternative medicine among diabetic patients . <strong></strong></p><p align="justify">  The studied patients were randomly selected from whom referred to endocrinology clinic in a university teaching hospital in Qazvin city, Iran. 197 patients were questioned about their use of complementary alternative medicine, their used methods, their satisfaction, costs that they have paid, way of obtaining information about the used methods, and their notification to their physician using a questionnaire approved by 3 expert endocrinologists. Also some general characteristics such as duration of the disease, their age and gender, and last FBS and HbA1C were collected from hospital records of the patients . </p><p align="justify" style="DIRECTION: ltr">  We found that about 78.2% of the patients had used at least a method of complementary alternative medicine not less than once. The most frequent methods were diet therapy (29.4%), herbal drugs sold by laypersons (25.4%), use of opioids (23.9%), herbal drugs sold by pharmacies (21.3%), and spiritual therapy (13.7%). 0nly 23% of studied patients had told use of the method to their treating physician . </p><p align="justify">We concluded that many diabetic patients may use complementary alternative medicine without notification to their treating physician. The physicians should perceive the fact and talk with their patients about the matter. Training of diabetic patients for potential risks and benefits of complementary alternative medicine and necessity of adherence to the prescribed drugs even after use of complementary alternative medicine should be noticed </p> دیابت, طبّ مکمّل, طبّ جایگزین, ایران, فراوانی. complementary alternative medicine should be noticed. 683 686 http://cmja.arakmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-219-1&slc_lang=fa&sid=1 Laleh Ghanei لاله قانعی ghanei.laleh@gmail.com 10031947532846003719 10031947532846003719 No Qazvin university of medical sciences دانشگاه علوم پزشکی قزوین Amir Mohammad Kazemifar امیر محمد کاظمی فر am.kazemifar@yahoo.com 10031947532846003720 10031947532846003720 Yes Qazvin university of medical sciences دانشگاه علوم پزشکی قزوین Sonya Oveisi سونیا اوبسی Oveisi@razi.tums.ir 10031947532846003721 10031947532846003721 No Qazvin university of medical sciences دانشگاه علوم پزشکی قزوین Katayoun Mirzai Baghini کتایون میرزایی باغینی rnasim10@yahoo.com 10031947532846003722 10031947532846003722 No Qazvin university of medical sciences دانشگاه علوم پزشکی قزوین