fa بررسی نقش اَعراضِ نفسانی در پایداریِ سلامت یا ایجاد بیماری طب سنتی Traditional medicine پژوهشي Research <strong>هدف:&nbsp;</strong>اَعراض نفسانی یا رویدادهای روانی، یکی از اصول ستّه ضروریه به ‌شمار می‌رود. این عامل، آثار بسیار سریع، شدید و قدرتمندی بر جسم انسان پدید می‌آورد. درواقع، مهم‌ترین عاملی که موجبِ پایداریِ سلامت شده یا به ایجاد بیماری می‌انجامد، وساطت ارواحی است که در ناحیه بخارگونه، بسیار لطیف و سیّال اخلاط به‌وجود‌آمده، قوا و افعال را به ‌سرعت تمام تحت‌ تأثیر قرار می‌دهند.&nbsp;<br> <strong>روش ها:</strong> در این پژوهش، علاوه ‌بر بررسیِ آخرین مقالاتِ مرتبط با موضوعِ نَفْس و اَعراض نفسانی، منابع مرتبط با محتوای تحقیق از دیدگاه دانشمندانی نظیر محمدبن زکریای رازی (251هـ. ق، 313هـ. ق)، علی ‌بن عباس ‌اهوازی (318هـ. ق، 384هـ. ق)، بوعلی سینا (370هـ. ق، 427هـ. ق) و سید اسماعیل جرجانی(531-434 ق) بررسی شده است؛ بنابراین در پژوهش حاضر، واژگان مربوط به اعراض نفسانی از اُمَّهات کُتب مؤلّفان یادشده (الحاوی، طبّ روحانی، کامل‌الصناعه‌الطبیعه، قانون فی‌الطب، ذخیره خوارزمشاهی و برخی از کتاب‌ها و وب‌گاه‌های معتبر) جست‌وجو شده است.<br> <strong>یافته ها:&nbsp;</strong>امروزه نَفْس، اَعراض نفسانی، تزکیه نَفْس و نقش آن‌ها در سلامت و بیماری مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. زکریای رازی کتاب مستقلی به ‌نام طب روحانی را به رشته تحریر درآورده و علی ‌بن عباس اهوازی نیز در کامل‌الصناعه‌الطبیعه به همه شاخه‌های پزشکی پرداخته است. همچنین کتاب القانون فی‌الطب، منظم&rlm;ترین و روشمندترین کتابی است که درباره پزشکی مزاجی تألیف شده و ذخیره خوارزمشاهی هم یک کتاب جامع پزشکی است که اَعراض نفسانی از مهم‌ترین ارکان آن محسوب می‌شود.&nbsp;<br> <strong>نتیجه گیری:&nbsp;</strong>درحقیقت، دانشمندان طب ایرانی، هریک به ‌نحوی اَعراض نفسانی را مورد توجه ویژه قرار داده، تدبیر این اَعراض را جهت حفظ و ارتقای سلامت روح و جسم ضروری دانسته‌اند. از آنجا که رویدادهای روانی از ارزشمندترین مباحث اسباب تندرستی و بیماری است، لازم است با دور داشتن بیمار از اعراض نفسانی به تقویت قوای او پرداخت. همچنان ‌که اعراض نفسانی دارو را از اثرگذاری باز‌می‌دارد، مزاج انسان به‌ شدت از حالات روحی و روانی تأثیر می‌پذیرد. <strong>Objective:&nbsp;</strong>Among the Setah Zaroriah, psychological events, they produce very fast and powerful effect on the human body. The most important factor to maintaining&nbsp;&nbsp;health or creating disease is mediation spirits that is created from steamy, very delicate, and fluid, which influences to power and verbs fastly.<br> <strong>Methods:&nbsp;</strong>In this review study, available resources related to the subject of research from in Iranian physicans Mohammad ebn Zakaria Razi, Ali ebn Abbas Ahwazi, boAli Sina&nbsp;&nbsp;and Seyed Esmaeel Jorjani was investigated. Therefore, the vocabulary related to the psychological events were searched from the books of such writers such as al-Hawi, tebe rohani, Kamel Alsanaa Altabyh, Ghanoun fe alteb and Zakhireye Kharazmshahy&nbsp;<br> <strong>Results:&nbsp;</strong>Zakari Razi has written an independent book called , Tebe Rohani. Ali ebn Abbas Ahwazi has studied all branches of medicine in al-Sinachr (&lsquo;39&rsquo;)a al-Tebeye. Al-Qanoonchr (&lsquo;39&rsquo;)s book is the most systematic book writed to temperamental medicine, and the book of &nbsp;Zakhireye Kharazmshahy is a comprehensive medical book, which is Aaraze Nafsani the most important part of these books.<br> <strong>Conclusion:</strong> The scientific scholars of Iranian medicine have considered is Aaraze Nafsani and to treat the illnesses caused by this Aaraze Nafsani differently from the treatment Physical illnesses. Aaraze Nafsani are signs of peoplechr (&lsquo;39&rsquo;)s appearance, and these signs are some of a sign of health and some signs of a disease. Must be strengthened his strength, he must be strengthened by forces hemfar off the patient from Aaraze Nafsani. اعراض نفسانی, ستّه ضروریه, الحاوی, کامل‌الصناعه‌الطبیعه, قانون فی‌الطّب, ذخیره خوارزمشاهی Aaraze Nafsani, Setah Zaroriah, Al-Hawi, Kamel Alsanaa Altabyh, Ghanoun fe Alteb, Zakhireye Kharazmshahy 304 315 http://cmja.arakmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-861-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyyed Amir Hosein Latifi سید امیر حسین لطیفی seiedalatifi@yahoo.com 100319475328460016249 100319475328460016249 No Research Center Traditional Medicine and Complement, Arak University of Medical Siences, Arak, Iran. مرکز تحقیقات طب سنتی و مکمل، دانشگاه علوم‌پزشکی اراک، اراک، ایران. Mohammad Hasan Haji Rahimian Tasuji محمد حسن حاجی رحیمیان طسوجی mmhrahimian@gmail.com 100319475328460016250 100319475328460016250 Yes Researcher and Expert Research Quran and Etrat Student Vice Chancellor, Qom University of Medical Siences, Qom, Iran. پژوهشگر و کارشناس پژوهشی قرآن و عترت معاونت فرهنگی دانشجویی، دانشگاه علوم‌پزشکی قم، قم، ایران. Mohammad Reza Rajabnejad محمد رضا رجب نژاد rajabnejad.mr@iums.ac.ir 100319475328460016251 100319475328460016251 No Faculty of Medicine and Iranian Traditional‌, Iran University of Medical Siences, Tehran, Iran. دانشکده طب سنتی و ایرانی، دانشگاه علوم‌پزشکی ایران، تهران، ایران. Mohammad Hosein Asadi محمد حسین اسدی 100319475328460016252 100319475328460016252 No Research Center Traditional Medicine and Complement, Arak University of Medical Siences, Arak, Iran. مرکز تحقیقات طب سنتی و مکمل، دانشگاه علوم‌پزشکی اراک، اراک، ایران. Seyed Abdollah Mahmoodi سید عبدالله محمودی 100319475328460016253 100319475328460016253 No Department of Islamic Studies, School of Medicine, Arak University of Medical Siences, Arak, Iran. گروه معارف اسلامی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران.