fa گیاهان دارویی مؤثر در پیشگیری و کنترل کروناویروس‌ها گیاهان دارویی Medicinal Plants مروری Review Paper <strong>هدف:&nbsp;</strong>کروناویروس‌ها، ویروس‌هایی هستند که غالباً با علائمی شبیه سرماخوردگی، عوارض حادی را در سیستم تنفسی ایجاد می‌کنند.تعدادی از آن‌ها مانند سارس و مرس در چند سال اخیر و کووید 19 از ژانویه 2019 باعث مرگ هزاران انسان و اپیدمی‌های بزرگ و مورد آخر پاندومی شده‌اند. هدف از این تحقیق، مروری بر فهرست گیاهان دارویی رایج در ایران، معرفی ترکیبات ضدویروسی آن‌ها به‌ویژه کروناویروس‌ها و نیز نقش آن‌ها در تقویت سیستم ایمنی بدن به منظور پیشگیری و کنترل آن‌ها بود.<br> <strong>روش ها:</strong> این مطالعه مروری با استفاده از کلیدواژه‌های مناسب که دربردارنده عناوین گیاهان دارویی، کووید 19، کروناویروس‌ها، سارس و مرس، سارس کووید 2 و PEDV بودند مقالات مرتبط را به دو زبان فارسی و انگلیسی از پایگاه‌های اطلاعاتی آی‌اس‌آی، اسکوپوس، پابمد، ساینس‌دایرکت، گوگل اسکالر، مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، مگ‌یران و ایران مدکس بدون محدودیت زمانی تا سال 2020 مورد بررسی قرار داد و نهایتاً 51 مقاله انتخاب شد.<br> <strong>یافته ها:</strong> بررسی‌های انجام‌شده نشان داد 10 گیاه بر اعضای خانواده کروناویروس اثر ضدویروسی نشان داده‌اند که گیاهان زنجبیل، خولنجان، دارچین، سیاهدانه، گریپ‌فروت (پوست) و سرخارگل بر کووید 19 مؤثر بوده‌اند. گیاهان آقطی، جینسینگ، آلوئه‌ورا، گون و آویشن شیرازی نیز به عنوان ا‌رتقادهنده سیستم ایمنی و عامل مؤثر در پیشگیری از ابتلا به بیماری ویروسی معرفی شده‌اند.<br> <strong>نتیجه گیری:</strong> مهار تکثیر ویروس‌ها یکی از راهکارهای رایج در داروهای ضدویروسی است، ولی ترکیبات طبیعی معمولاً با اختلال در پروتئین‌های کلیدی و فاکتورهای ویرولانس ویروس‌ها، با آن‌ها مقابله می‌کنند. بنابراین استفاده از ترکیبات مؤثر این گیاهان ضد کروناویروس می‌تواند ایده‌ای برای تولید داروهای مؤثر علیه ویروس‌ها به‌خصوص کووید 19 باشد. <strong>Objective:&nbsp;</strong>Coronaviruses often cause acute complications in the respiratory system with cold-like symptoms. A number of them, such as Severe Acute Respiratory Syndrome (SARS) and Middle East Respiratory Syndrome (MERS) and Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) have killed thousands of people and have caused epidemics and pandemics. This review study aims to investigate the most common medicinal plants in Iran and introduce their natural products with antiviral effects on coronaviruses and strengthening the immune system in order to prevent and control them.<br> <strong>Methods:&nbsp;</strong>In this review study, a search was conducted in national and international databases such as Web of Science, Scopus, PubMed, Science Direct, Google Scholar, SID, MagIran and IranMedex by using keywords such as COVID-19, Coronaviruses, SARS, MERS, SARS-CoV-2, PEDV in both Persian and English for studies published until 2020, and finally 51 articles were selected.<br> <strong>Results:&nbsp;</strong>There are 10 plants with antiviral effects on members of the family Coronaviridae among which Ginger, Galangal, Cinnamon, Fennel flower, Grapefruit (peel), and Purple coneflower were effective on COVID-19. Elder, Ginseng, Aloe vera, Milkvetch, and Shirazi Thyme plants were effective in boosting the immune system and preventing viral diseases.<br> <strong>Conclusion:&nbsp;</strong>Inhibiting the replication of viruses is the common mechanism in antiviral drugs, but natural compounds usually counteract it by disrupting key proteins and virulence factors of viruses. Therefore, the use of the antiviral components of reported plants can be useful in producing drugs for these viruses, especially the one causing COVID-19. کووید 19, سارس, مرس, ترکیبات طبیعی, گیاهان درمانی COVID-19, SARS, MERS, Natural product, Phytotherapy 296 307 http://cmja.arakmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1014-1&slc_lang=fa&sid=1 Saghar Ketabchi ساغر کتابچی ketabchis@gmail.com 0055844588 100319475328460017162 Yes Department of Plant Pathology and Plant Protection (Microbiology), Shiraz Branch, Islamic Azad University, Shiraz, Iran. گروه بیماری‌شناسی گیاهی و گیاه‌پزشکی (میکروبیولوژی)، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران. Maryam Papari Moghadamfard مریم پاپری مقدم فرد m.papari.moghadam.fard@gmail.com 100319475328460017163 100319475328460017163 No Department of Chemistry, Shiraz Branch, Islamic Azad University, Shiraz, Iran. گروه شیمی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.