fa تأثیر عسل بر بهداشت باروری زنان طب سنتی Traditional medicine مروری Review Paper <strong>هدف:&nbsp;</strong>سلامت زنان دارای مفهومی وسیع بوده و ابعاد آن شامل سلامت جسمی، روانی، اجتماعی، فرهنگی و معنوی است و تحت تأثیر عوامل اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و بیولوژیک قرار دارد. امروزه طب سنتی، طب مکمل، تغذیه‌درمانی و استفاده از غذاهای عمل‌گرا جایگاه ویژه‌ای در حفظ سلامت و پیشگیری و درمان بیماری‌ها دارد و از آنجا که سلامت زنان نقش مهمی در سلامت خانواده و جامعه دارد، این تحقیق با هدف بررسی تأثیرعسل بر بهداشت باروری زنان انجام شد.<br> <strong>روش ها:</strong> پژوهش حاضر یک مطالعه مروریروایتی است که با هدف بررسی تأثیر عسل بر بهداشت باروری زنان در مقالات انگلیسی و فارسی مرتبط در فاصله سال‌های 2005 تا 2020 صورت گرفته است. به منظوردسترسی به مقالات مرتبط جست‌وجو در پایگاه‌های علمی Cochran,‌ Embase,‌ Pubmed,‌ Medline,‌ Sid,‌ Medlib, Scopus,‌ ISI,‌ Google Scholar انجام گرفت. در جست‌وجوی به عمل آمده و با توجه به معیارهای ورود در مجموع تعداد 76 مقاله به دست آمد که با حذف مقالات تکراری و همپوشان در پایگاه‌های اطلاعاتی در مرحله اول تعداد 25 مقاله باقی‌مانده و در‌نهایت بعد از اعمال معیارهای ورود خروج، تعداد سیزده مقاله مورد مطالعه قرار گرفت.<br> <strong>یافته ها:</strong> بررسی مقالات نشان می‌دهد که عسل در بهبود زخم سزارین و اپی زیوتومی، کاهش شدت درد قاعدگی اولیه، کاهش مقدار، مدت و فاصله بین دو خون‌ریزی قاعدگی، کاهش میزان تهوع، استفراغ و سردرد همراه با درد قاعدگی و پیشرفت زایمان مؤثر است. همچنین عسل در درمان عفونت کاندیدایی واژن مؤثر است.<br> <strong>نتیجه گیری:</strong> عسل می‌تواند به عنوان طب مکمل در پیشگیری و درمان تعداد زیادی از مسائل بهداشتی و درمانی زنان به تنهایی یا در کنار دارودرمانی به کار رود. <strong>Objective:&nbsp;</strong>Women&rsquo;s health has a broad meaning and its dimensions include physical, mental, social, cultural and spiritual health and is influenced by socio-political, economic and biological factors. Due to the fact that today traditional medicine, complementary medicine, nutrition therapy, and the use of functional foods have a special place in maintaining health and preventing and treating diseases in humans and given that women&rsquo;s health plays an important role in family and community health, this study aims to investigate the influence of honey on women&rsquo;s reproductive health.<br> <strong>Methods:&nbsp;</strong>This research is a narrative review of studies conducted on the effects of honey on women&rsquo;s reproductive health published in English or Persian articles from 2005 to 2020. A search was conducted on EMBASE, PubMed, Medline, SID, MedLib, Scopus, Web of Science, and Google Scholar databases. Based on the inclusion criteria, initial search yielded 76 articles. After removing duplicates, 25 were remained. Of these, 13 articles were finally selected for review after applying inclusion/exclusion criteria.<br> <strong>Results:&nbsp;</strong>Studies showed that honey was effective in improvement of cesarean section wound and episiotomy, and in reduction of primary dysmenorrhea pain, amount/duration of menstrual bleeding and the gap between two menstrual periods, nausea, vomiting, headache, menstruation pain, and labor progress. It was also reported that honey was effective in treating candida, a vaginal infection.<br> <strong>Conclusion:&nbsp;</strong>Honey can be used as a complimentary medicine alone or along with medication therapy for the prevention and treatment of many diseases of women. بهداشت باروری, زنان, عسل Reproductive health, Women, Honey 6 19 http://cmja.arakmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1056-1&slc_lang=fa&sid=1 Maliheh Dormohammadi ملیحه دُرمحمدی mid_mdm@ yahoo.com 0939855445 100319475328460015479 Yes Department of Midwifery, School of Nursing and Midwifery, Quchan Branch, Islamic Azad University, Quchan, Iran. گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، واحد قوچان، دانشگاه آزاد اسلامی، قوچان، ایران. Roshanak Noori Dolooee روشنک نوری دولویی nooriroshanak@gmail.com 0940944790 100319475328460015480 No Department of Midwifery, School of Nursing and Midwifery, Quchan Branch, Islamic Azad University, Quchan, Iran. گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، واحد قوچان، دانشگاه آزاد اسلامی، قوچان، ایران.