fa تأثیر رایحه‌ درمانی با اسانس گل رز بر تهوع و استفراغ ناشی از شیمی‌ درمانی گیاهان دارویی Medicinal Plants پژوهشي Research <span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA"><span style="color:black">ﻣﻘﺪﻣﻪ</span></span><span lang="AR-SA"><span style="letter-spacing:-.1pt">:</span></span></b><b> </b><span lang="AR-SA">تهوع و استفراغ از عوارض شایع شیمی&rlm; درمانی در بیماران مبتلا به سرطان پستان است که می&rlm;تواند کیفیت زندگی و اثربخشی درمان را کاهش دهد. این مطالعه با هدف بررسی تأثیر رایحه&rlm; درمانی با اسانس گل رز بر این عوارض طراحی شد.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">روش کار:</span></b><span lang="AR-SA"> این کارآزمایی تصادفی بالینی در سال1400 پس از کسب رضایت آگاهانه روی ۷۶ زن تحت شیمی&rlm; درمانی در بیمارستان آیت الله خوانساری شهر اراک در 3 نوبت (صبح، عصر، و شب) برای هر بیمار انجام شد. بیماران به دو گروه مداخله (۳۸ نفر) و کنترل (۳۸ نفر) تقسیم شدند. شدت تهوع با مقیاس </span><span dir="LTR">VAS</span> <span lang="AR-SA">و دفعات استفراغ و دفعات تهوع بدون استفراغ با پرسش&rlm;نامۀ رودز 24 ساعت بعد از شیمی&rlm; درمانی و اجرای مداخله ارزیابی شد. گروه مداخله پدهای آغشته به ۲۰ سی&rlm;سی اسانس گل رز و گروه کنترل پدهای حاوی آب مقطر دریافت کردند. داده&rlm;ها با نرم&rlm;افزار 26</span><span dir="LTR">SPSS-</span> <span lang="AR-SA">تحلیل شدند. برای داده&rlm; های کمّی از میانگین و انحراف&rlm; معیار و برای متغیر&rlm;های کیفی از آزمون کای اسکوئر و دقیق فیشر و کواریانس و تی زوجی استفاده شد.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">یافته &rlm;ها:</span></b><span lang="AR-SA"> دو گروه ازنظر متغیرهای دموگرافیک (وضعیت تأهل، شغل، تحصیلات، مصرف الکل، و بیماری حرکت) تفاوت آماری معناداری نداشتند. پس از مداخله، میانگین شدت تهوع در گروه کنترل (76/3</span><span lang="AR-SA">&plusmn;</span><span lang="AR-SA">53/1) نسبت به گروه مداخله (63/2 </span><span lang="AR-SA">&plusmn;</span><span lang="AR-SA"> 73/1) به &rlm;طور معناداری بالاتر بود (003/0=</span><span dir="LTR">P</span><span lang="AR-SA">). میانگین دفعات استفراغ در گروه کنترل (52/0 </span><span lang="AR-SA">&plusmn;</span><span lang="AR-SA"> 210/0) نسبت به گروه مداخله (16/0 </span><span lang="AR-SA">&plusmn;</span><span lang="AR-SA"> 026/0) بیشتر بود (043/0=</span><span dir="LTR">P</span><span lang="AR-SA">). همچنین، میانگین دفعات تهوع بدون استفراغ در گروه کنترل (97/0 </span><span lang="AR-SA">&plusmn;</span><span lang="AR-SA"> 75/0) در مقایسه با گروه مداخله (5/0 </span><span lang="AR-SA">&plusmn;</span><span lang="AR-SA"> 86/0) تفاوت آماری معناداری نشان داد (013/0=</span><span dir="LTR">P</span><span lang="AR-SA">).</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">نتیجه&rlm; گیری:</span></b><span lang="AR-SA"> رایحه&rlm; درمانی با اسانس گل رز، به&rlm; عنوان یک روش غیرتهاجمی و ایمن، می&rlm;تواند در کاهش تهوع و استفراغ ناشی از شیمی&rlm; درمانی در بیماران مبتلا به سرطان پستان مؤثر باشد. </span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><b><span lang="EN">Introduction:</span></b><b> </b>Nausea and vomiting are common adverse effects of chemotherapy in breast cancer patients, which may reduce treatment efficacy and quality of life. The present study aimed to investigate the effect of rose essential oil aromatherapy on these symptoms.<br> <b><span lang="EN"><span style="color:black">Methods:</span></span></b> The present randomized clinical trial was conducted three times a day for every 76 patients undergoing chemotherapy at Ayatollah Khansari Hospital, Arak, Iran, in 2020. The patients were allocated into intervention (n=38) and control (n=38) groups. Twenty-four hours after intervention, nausea intensity was measured using a Visual Analogue Scale (VAS), and vomiting and retching frequencies were assessed using the Rhodes Index. The intervention group received pads containing 20 cc rose essential oil, while the control group received pads with distilled water. Data were analyzed using the SPSS (version 26) software.<br> <b><span style="color:black">Results</span></b><span style="color:black">: </span>The groups showed no significant differences in demographic characteristics (marital status, occupation, education level, alcohol consumption, or motion sickness). Post-intervention, the mean nausea intensity was significantly higher in the control group (3.76&plusmn;1.53) compared to the intervention group (2.63&plusmn;1.73; P=0.003). The mean vomiting frequency was higher in the control group (0.210&plusmn;0.52) than in the intervention group (0.026&plusmn;0.16; P=0.043). Similarly, mean retching frequency showed significant differences between control (0.97&plusmn;0.75) and intervention groups (0.5&plusmn;0.86; P=0.013).<br> <b><span style="color:black">Conclusion:</span></b> Rose essential oil aromatherapy may effectively reduce chemotherapy-induced nausea and vomiting in breast cancer patients as a non-invasive and safe complementary therapy.</span></span><span style="font-size:11pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span lang="AR-SA" dir="RTL" style="font-size:9.0pt"></span></span></span><br> &nbsp; سرطان پستان, استفراغ, تهوع , شیمی درمانی, گل رز Breast cancer, Chemotherapy, Nausea, Rose essential oil, Vomiting 249 258 http://cmja.arakmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-16-3&slc_lang=fa&sid=1 Kiarash Tabaraei کیارش تبرایی kiarashtabaraei@gmail.com 100319475328460020025 0009-0009-4395-174X No Master of Critical Care Nursing, School of Nursing, Arak University of Medical Sciences, Arak, Iran کارشناسی ارشد پرستاری مراقبت ویژه، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران Kobra Rahzani کبری راهزانی k.rahzani@yahoo.com 100319475328460020026 100319475328460020026 Yes Associated Professor of Nursing, School of Nursing, Arak University of Medical Sciences, Arak, Iran دانشیار پرستاری، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران Davood Hekmatpou داوود حکمت پو hecmatpou@yahoo.com 100319475328460020027 100319475328460020027 No Professor of Nursing, School of Nursing, Arak University of Medical Sciences, Arak, Iran استاد پرستاری، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران Fathollah Mohaghegh فتح اله محقق mohaghegh@yahoo.com 100319475328460020028 100319475328460020028 No Oncologist, Khansari Hospital, Arak, Iran انکولوژیست، بیمارستان خوانساری، اراک، ایران