fa بررسی تاثیر آرام سازی پیشرونده عضلانی بر شدت بی خوابی بیماران تحت همودیالیز پژوهشي Research <p align="justify"> <strong> مقدمه: </strong>بی خوابی مزمن از شکایات شایع بیماران تحت همودیالیز می باشد. پژوهش حاضر به منظور تعیین تاثیر آرام سازی پیشرونده عضلانی بر بی خوابی بیماران تحت همودیالیز انجام گرفته است. </p><p align="justify" style="DIRECTION: rtl"> <strong> مواد و روش ها: </strong>پژوهش حاضر یک پژوهش نیمه تجربی یک گروهی قبل و بعد می باشد . تعداد 42 بیمار تحت درمان با همودیالیز که دارای مشکل بی خوابی بودند و حداقل به مدت 6 ماه تحت همودیالیز نگهدارنده قرار داشتند، به روش نمونه گیری مبتنی بر هدف انتخاب شدند. ابزار جمع آور داده ها شامل شاخص شدت بی خوابی و برگه ثبت خواب دو هفته ای بود که قبل و پس از آرام سازی توسط نمونه ها تکمیل گردید. آرام سازی پیشرونده عضلانی طی 3 جلسه به بیماران آموزش داده شد و از آنها خواسته شد به مدت یک ماه، روزی دو بار به انجام آرام سازی بپردازند و پس از هر بار، برگه ثبت آرام سازی را تکمیل کنند. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون های تی زوجی، ویلکاکسون، مک نمار، پیرسون و اسپیرمن استفاده گردید. </p><p align="justify"> <strong> یافته ها: </strong>بیشتر نمونه ها زن(5/54درصد)، متاهل(60درصد) و خانه دار(2/54درصد) بودند. میانگین سنی نمونه ها 85/12 ± 83/42سال و میانگین سابقه درمان با همودیالیز 54/4 ± 97/4 سال بود. تحلیل داده ها نشان داد که<strong> </strong>میانگین نمره شدت بی خوابی پس از آرام سازی(04/5 ± 34/6) به طور معنی داری کمتر از زمان قبل از آرام سازی(16/6 ± 54/15) بود ( 001/0> Ｐ ). متغیرهای مربوط به برگه ثبت خواب نظیر مدت زمان به خواب رفتن، تعداد بیدار شدن ها در طی شب ومدت زمان خواب واقعی شبانه قبل و پس از انجام آرام سازی اختلاف معنی داری( 001/0> Ｐ ) را نشان دادند. </p><p align="justify"> <strong> نتیجه گیری: </strong>با توجه به نتایج این پژوهش، آرام سازی پیشرونده عضلانی باعث بهبود شدت بی خوابی و متغیرهای مربوط به خواب بیماران همودیالیزی می گردد و می تواند به عنوان یک روش مفید در بخش های همودیالیز آموزش داده شود. </p> <p align="justify">  <strong>Introduction </strong><strong>: </strong>Chronic insomnia is a common complaint of hemodialysis patients. The present study has conducted to determine the effect of progressive muscle relaxation on insomnia severity of patients undergoing hemodialysis in hospitals affiliated with Shaheed Beheshti University of Medical Sciences in year 2010. </p><p align="justify">  <strong>Method </strong><strong>: </strong>This study is a before and after quasi-experimental study. using purposive sampling method 42 patients were selected. Data collected by insomnia severity index (ISI) and two-week sleep diary that were completed before and after relaxation. Progressive muscle relaxation was trained to patients during three sessions and the patients did relaxation practice for a month, twice a day and filled relaxation diary after relaxation. Data were analyzed with t-test, willcoxon, macknemar, pearson and spearman tests. </p><p align="justify"> <strong> Result: </strong>More samples are female(54.5%), marreid(60%) and house keeper(54.2). mean age of samples are 42.83±12.85 and mean hemodialysis history were 4.97±4.54. </p><p align="justify">  The mean score of samples^, insomnia severity after relaxation(6.34±5.04) were significantly(P<0.001) lower than before(15.54±6.16) . the variables of sleep diary such as sleep onset duration, the number of awakening in night and real nocturnal sleep duration, showed significant deferences before and after relaxation (P<0.001). </p><p align="justify">  <strong>Conclusion </strong><strong>: </strong>According to the results of this study, progressive muscle relaxation has a favorable effect on insomnia severity and sleep variables of hemodialysis patients and can be served as a useful method to improve sleep quality. </p><p align="justify">   </p> بیماران تحت همودیالیز, بی خوابی, شاخص شدت بی خوابی , آرام سازی پیشرونده عضلانی hemodialysis patients, insomnia, insomnia severity index, Progressive muscle relaxation 159 170 http://cmja.arakmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-19-1&slc_lang=fa&sid=1 Maryam saeedi مریم سعیدی m.saeedi@arakmu.ac.ir 10031947532846003779 10031947532846003779 No of Medical & Surgical, Faculty of Nursing & Midwifery, Arak University of MedicaSciences, Arak, Iran مربی گروه داخلی جراحی دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران Tahereh ashktorab طاهره اشک تراب t_ashktorab@sbmu.ac.ir 10031947532846003780 10031947532846003780 Yes . of Health, Faculty of Nursing & Midwifery , Shahid Beheshti University of MedicalSciences, Tehran, Iran. Corresponding Author. دانشیار گروه داخلی جراحی دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی،تهران، ایران Soheila Shamsi khani سهیلا شمسی خانی 10031947532846003781 10031947532846003781 No . of Medical & Surgical, Faculty of Nursing & Midwifery, Arak University of MedicaSciences, Arak, Iranl مربی گروه روانپرستاری دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران Kiarash saatchi کیارش ساعتچی 10031947532846003782 10031947532846003782 No Member of teachers عضو گروه مدرسین طب سنتی دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران