1- گروه زیست شناسی، دانشکدۀ علوم پایه، موسسۀ آموزش عالی نقش جهان، اصفهان، ایران.
2- گروه مهندسی شیمی، دانشکدۀ علوم پایه، موسسۀ آموزش عالی نقش جهان، اصفهان، ایران. ، f.mohamadi@naghshejahan.ac.ir
3- گروه مهندسی شیمی، دانشکدۀ علوم پایه، موسسۀ آموزش عالی نقش جهان، اصفهان، ایران.
4- گروه آموزش زیستشناسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
چکیده: (22 مشاهده)
مقدمه: سرطان پستان یکی از شایعترین و پیچیدهترین سرطانها در میان زنان در سراسر جهان است و به دلیل ناهمگونی مولکولی و جهشهای ژنتیکی متعدد، مسیرهای بیولوژیکی متنوعی را درگیر میکند. اگرچه روشهای درمانی رایج مانند جراحی، شیمیدرمانی و پرتودرمانی در کنترل بیماری مؤثر هستند، اما اغلب با عوارض جانبی قابل توجهی همراهاند. در سالهای اخیر توجه زیادی به استفاده از گیاهان دارویی و ترکیبات زیستفعال مشتق از آنها بهعنوان بخشی از پزشکی مکمل و جایگزین جلب شده است. این ترکیبات به دلیل سمیت کمتر، دسترسی آسان و هزینه پایینتر، میتوانند به عنوان گزینهای مکمل در مدیریت سرطان پستان مورد توجه قرار گیرند.
روش کار: این مطالعه بهصورت مرور جامع منابع علمی انجام شد. برای این منظور جستجوی نظاممندی در پایگاههای داده Scopus، PubMed، Web of Science و Google Scholar برای مقالات منتشرشده بین سالهای ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۶ انجام گرفت. جستجو با استفاده از کلیدواژههایی مانند «سرطان پستان»، «گیاهان دارویی»، «طب گیاهی» و «متابولیتهای ثانویه» صورت گرفت. پس از حذف مقالات تکراری و غیرمرتبط و بررسی اعتبار مجلات، در نهایت 66 مقاله مرتبط انتخاب و مورد تحلیل قرار گرفت.
یافتهها: نتایج مطالعات نشان داد که بسیاری از ترکیبات زیستفعال گیاهی از جمله آلکالوئیدها، فلاونوئیدها، کومارینها، ترپنوئیدها و فیتواستروژنها دارای فعالیتهای ضدسرطانی قابل توجهی هستند. این ترکیبات از طریق مکانیسمهایی مانند القای آپوپتوز، مهار چرخه سلولی، کاهش استرس اکسیداتیو، تعدیل سیستم ایمنی و مهار مسیرهای سیگنالدهی مرتبط با تکثیر سلولهای سرطانی عمل میکنند. همچنین گیاهان دارویی مختلفی از جمله Ganoderma lucidum، Scutellaria baicalensis، Urtica dioica و Salvia officinalis اثرات ضد تکثیری و ضدتوموری در مطالعات آزمایشگاهی نشان دادهاند. علاوه بر این، ترکیب درمانهای گیاهی با شیمیدرمانی میتواند اثربخشی درمان را افزایش داده و عوارض جانبی داروهای شیمیایی را کاهش دهد.
نتیجهگیری: بر اساس شواهد موجود، گیاهان دارویی و متابولیتهای ثانویه آنها پتانسیل قابل توجهی در پیشگیری و درمان مکمل سرطان پستان دارند. این ترکیبات میتوانند با هدف قرار دادن مسیرهای مولکولی مختلف، رشد و تکثیر سلولهای سرطانی را مهار کنند و کیفیت زندگی بیماران را بهبود بخشند. با این حال، برای تأیید اثربخشی و ایمنی این ترکیبات در کاربردهای بالینی، انجام مطالعات آزمایشگاهی و کارآزماییهای بالینی گستردهتر ضروری است.
نوع مطالعه:
مروری |
موضوع مقاله:
گیاهان دارویی