مقدمه: سندرم پیش از قاعدگی یک اختلال شایع است که تأثیرات عمیقی بر بهزیستی روانی و اجتماعی نوجوانان می‌گذارد. با توجه به نقش مؤلفه‌های شناختی-هیجانی در تشدید این سندرم، این مطالعه با هدف بررسی اثربخشی طرحواره‌درمانی بر خودکارآمدی و ناگویی هیجانی نوجوانان ۱۵ تا ۱۸سالۀ مبتلا به سندرم پیش از قاعدگی در شهر یزد انجام شد.
روش کار: پژوهش حاضر نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعۀ آماری شامل نوجوانان دختر ۱۵ تا ۱۸سالۀ مبتلا به سندرم پیش از قاعدگی مراجعه‌کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهر یزد در نیمۀ دوم سال1403بود. از این جامعه، ۳۰ نفر به‏روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‏صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۱۵ نفر) همتاسازی شدند. گروه آزمایش تحت ۸ جلسۀ ۶۰دقیقه‌ای طرحواره‌درمانی انفرادی قرار گرفت، درحالی‏که گروه کنترل در لیست انتظار باقی ماند و مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از پرسش‏نامه‌های خودکارآمدی عمومی (GSE) و ناگویی هیجانی تورنتو (TAS-20) در دو مرحلۀ پیش و پس از مداخله جمع‌آوری و با نرم‌افزار SPSS نسخۀ ۲۶ و روش تحلیل کواریانس چندمتغیره (MANCOVA) تحلیل شدند.
یافته‌ها: نتایج نشان داد بین گروه‌های آزمایش و کنترل ازنظر متغیرهای وابستۀ پژوهش تفاوت معنی‌داری وجود دارد. به‏عبارت دقیق‌تر، مداخلۀ طرحواره‌درمانی به‌طور معناداری باعث افزایش خودکارآمدی (45/0= η²) و کاهش کلی ناگویی هیجانی (56/0= η²) در گروه آزمایش شده است. علاوه‏براین، بهبود در تمامی خرده‌مقیاس‌های پرسش‏نامۀ ناگویی هیجانی تورنتو شامل دشواری در شناسایی احساسات، دشواری در توصیف احساسات و سبک تفکر عینی نیز در مقایسه با گروه کنترل معنی‌دار بود (01/0>p). یافته‌ها حاکی از اثربخشی قابل‏توجه مداخله بر هر دو مؤلفۀ اصلی پژوهش است
نتیجه‌گیری: یافته‌های این مطالعه نشان داد طرحواره‌درمانی با هدفِ قراردادن طرحواره‌های ناسازگار اولیه و مکانیسم‌های مقابله‌ایِ مرتبط با آن می‌تواند به‏عنوان یک مداخلۀ مؤثر برای بهبود خودکارآمدی و تنظیم هیجانی نوجوانان مبتلا به سندرم پیش از قاعدگی مورد استفاده قرار گیرد. بنابراین، گنجاندن این رویکرد در برنامه‌های مراقبت بهداشتی نوجوانان می‌تواند به ارتقای سلامت روان آنان کمک کند