مقدمه: بیماری آلزایمر (AD) با اختلال عملکرد میتوکندری، کاهش تولید آدنوزین‌تری‌فسفات (ATP) و افزایش استرس اکسیداتیو در نورون‌های هیپوکمپ همراه است. مداخلات غیردارویی مانند فعالیت بدنی و ترکیبات گیاهی می‌توانند عملکرد میتوکندری را بهبود دهند، اما اثر ترکیبی آن‌ها هنوز به‌طور کامل مشخص نیست. هدف این پژوهش بررسی اثر هم‌افزای تمرین شنا و روغن میخک بر سطح ATP میتوکندری در هیپوکمپ موش‌های مدل آلزایمر بود.
مواد و روش‌ها: در این مطالعه تجربی ۳۶ سر موش نر ویستار به‌صورت تصادفی در شش گروه کنترل، آلزایمر، آلزایمر+ورزش، آلزایمر+میخک، آلزایمر+ورزش+میخک و سالم+ورزش تقسیم شدند. مدل آلزایمر با تزریق درون‌بطنی پپتید Aβ1-42 در ناحیه CA1 هیپوکمپ القا شد. تمرین شنا به‌مدت سه هفته (۳۰ دقیقه روزانه، دمای آب ۳۲±۱ درجه سانتی‌گراد) انجام گرفت. روغن میخک با خلوص ۸۰ درصد اوژنول و دز 1/0 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن بدن، به‌صورت خالص و روزانه گاواژ شد. در پایان دوره، سطح ATP با استفاده از کیت Abcam ATP Assay Kit اندازه‌گیری شد. داده‌ها پس از بررسی نرمال‏بودن با آزمون شاپیرو ـ ویلک و سپس با تحلیل واریانس یک‌طرفه (ANOVA) و آزمون تعقیبی توکی تحلیل شدند.
یافته‌ها: القای آلزایمر موجب کاهش معنی‌دار ATP در هیپوکمپ شد (001/0P<). تمرین شنا و روغن میخک به‌صورت منفرد موجب افزایش معنی‌دار ATP در مقایسه با گروه آلزایمر شدند (01/0P<). ترکیب دو مداخله اثر هم‌افزای چشمگیری در افزایش ATP داشت (001/0P<).
نتیجه‌گیری: تمرین شنا و روغن میخک، احتمالاً با بهبود عملکرد میتوکندری، کاهش سطح ATP ناشی از آلزایمر را تعدیل می‌کنند و می‌توانند به‌عنوان رویکردی مکمل و ایمن در مدیریت اختلالات تحلیل‌برنده عصبی پیشنهاد شوند.